23 marca 2017, 12:08

Nowe życie stuletniej hali targowej Koszyki

Po ponad wieku od powstania, hala Koszyki powróciła na mapę Warszawy w nowym wydaniu. Dziś to nowoczesne zagłębie kulinarne, największe tego typu w Polsce. Cieszy smakoszy nie tylko dużym wyborem restauracji z kuchniami z całego świata, ale również unikatowym połączeniem starej architektury i nowych detali. Najwartościowsza część hali, jedyna która przetrwała w niezmienionym kształcie – czyli dwa secesyjne budynki bramne – została poddana termomodernizacji od wewnątrz za pomocą mineralnych płyt Multipor.

 Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_002.jpg

Hala Koszyki pierwotnie była jedną z trzech nowoczesnych hal targowych, jakie wybudowano na przełomie XIX i XX wieku w stolicy Polski. Wpierw w latach 1899–1901 zbudowano dwie hale Mirowskie na pograniczu Woli i Śródmieścia. Kolejna wyrosła na placu Witkowskiego (później nazwanego placem Kazimierza Wielkiego).

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_012.jpg

Trzecia hala wyrosła na dawnych Koszykach. Nazwa ta ma niewiele wspólnego z wyplataniem koszyków, pochodzi najprawdopodobniej od wałów Stanisława Lubomirskiego, marszałka wielkiego koronnego. Za jego czasów wybudowano umocnienia ziemne, a ich nasypy wzmocniono właśnie wiklinowymi koszami. Usypany w latach 1770-1771 wał miał chronić Warszawę przed nielegalnym handlem. Utrudniał niekontrolowany wjazd towarów do stolicy. Przez ponad sto lat wyznaczał granicę Warszawy, a rozebrano go dopiero pod koniec XIX wieku. Pamiątką po dawnym wale jest ulica Koszykowa. W XX wieku stała się ona synonimem handlu za sprawą wybudowanej przy niej w latach 1906-1908 hali targowej Koszyki.

Świątynia handlu

Obiekt hali targowej zaprojektował Juliusz Dzierżanowski – architekt zatrudniony w warszawskim magistracie. Ten wówczas zaledwie 33-letni projektant miał już na koncie wiele wybudowanych kamienic i obiektów publicznych. Hali postanowił nadać charakter „świątyni handlu”, a sam budynek przyoblekł w elementy i dekoracje w modnym ówcześnie stylu secesyjnym, w czym wspomagał go swym talentem rzeźbiarz Zygmunt Józef Otto.

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_001.jpg

Zadanie przed architektem nie było łatwe – wyzwanie stanowiła niezbyt rozległa działka, do tego wciśnięta w gęstą zabudowę. Dzierżanowski postawił na budynek na planie podkowy, który wypełnił całą dostępną powierzchnię. Od ulicy były widoczne dwa wysunięte obiekty bramne, a pomiędzy nimi znajdowała się wycofana w głąb działki główna hala, oparta na układzie bazylikowym. Powstał w ten sposób plac, dzięki któremu wozy przyjeżdżające z dostawami żywności nie blokowały ruchu ulicznego.

W trakcie II wojny światowej hala ulega poważnemu uszkodzeniu, ocalały bez szwanku jedynie secesyjne budynki bramne. W 1949 roku obiekt odbudowano. Zamiast targowiska w hali powstaje obiekt WSS „Społem”, który przeobrażał się wraz ze zmianami nawyków konsumenckich doby PRL-u. Nowa epoka po 1989 roku oznaczała dla Koszyków witalność, rozwój prywatnych straganów, ale i pstrokaciznę reklam oraz totalne zagracenie przestrzeni. Budynek zaczął podupadać technicznie, choć cieszył się wciąż popularnością wśród warszawiaków.

Niestety już na początku XXI wieku przeprowadzona ekspertyza techniczna wykazała znaczy stan zużycia oryginalnej konstrukcji stalowej. Podjęto wówczas trudną decyzję o zamknięciu hali i jej rozbiórce, ale szczęśliwie zgodnie z nakazem konserwatorskim stare stalowe przęsła zinwentaryzowano i poddano renowacji w specjalnym zakładzie. Zachowały się tylko budynki bramne, które dziś stanowią jedyną w pełni oryginalną część zabytkowego obiektu.

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_011.jpg

Przebudowa i termomodernizacja

Trwająca w latach 2014-2016 przebudowa i rewitalizacja hali to jedna z najbardziej spektakularnych inwestycji w Warszawie ostatnich lat. Przede wszystkim ze względu na połączenie starej architektury, w którą umiejętnie wpisano nową funkcję. Pod dawną halą powstał dwukondygnacyjny parking podziemny, a na poziomie -1 także market i punkty usługowe. Odbudowano halę w dawnym kształcie, przywróconą starą, bogato zdobioną konstrukcję, która obecnie pełni funkcję dekoracyjną – obudowuje nowe elementy nośne. Za całość skomplikowanego projektu odpowiada renomowane warszawskie biuro architektoniczne – JEMS Architekci. Wnętrza hali oraz otaczających ją obiektów biurowych – to z kolei dzieło uznanej bytomskiej pracowni medusa group.

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_006.jpg

Secesyjne budynki bramne, które jako jedne przetrwały do naszych czasów w oryginalnej formie, wymagały termomodernizacji. Ceglane mury należało ocieplić w taki sposób, by nie naruszyć ich wyjątkowej dekoracji rzeźbiarskiej. Jedynym rozwiązaniem, które konserwator zabytków zaakceptował, była termomodernizacja od wewnętrznej strony murów.  

Wybrano mineralne płyty izolacyjne Multipor – ze względu na ich wysoką izolacyjność termiczną (współczynnik przewodzenia ciepła λ10, dry = 0,042 W/mK) oraz łatwość obróbki. Dużym wyzwaniem wykonawczym były wielorakie formy okien w budynkach bramnych hali Koszyki, często zakończone łukami o różnych promieniach i kształtach.

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_003.jpg

Montaż płyt Multipor jest bardzo prosty, nie wymaga specjalistycznych narzędzi i charakteryzuje się łatwością w docinaniu nawet do najbardziej skomplikowanych kształtów. Ta cecha pozwoliła na szczelne wykonanie ocieplenia bogato zdobionych otworów okiennych płytami Multipor o grubości 3 i 5 cm. Natomiast rozrzeźbione ściany ocieplono płytami o grubości 10 i 14 cm.

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_007.jpg

Zagłębie kulinarne

Dzięki termomodernizacji od środka secesyjne skrzydła boczne hali Koszyki zachowały swój oryginalny wygląd. Ich elewacje i detale kamieniarki oczyszczono. Dziś można na nowo odkrywać ich bogatą symbolikę. Nad wejściami do obu skrzydeł znajdują się kamienne łby wołów, które informowały niegdyś, że w hali targowej były również jatki z mięsem. Na samej górze każdego frontu umieszczono warszawską syrenkę – wymowny znak, że Koszyki to budynek należący do miasta. Można też wypatrzeć kaduceusza, czyli atrybut Hermesa, boga handlu.

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_014.jpg

Hala Koszyki po renowacji przemieniła się w jedyną w Polsce tego typu halę targowo-restauracyjną. Składa się na nią 18 restauracji z kuchniami z całego świata oraz 11 sklepów z żywnością. Deweloper Griffin Real Estate wykorzystał maksymalnie dostępną działkę – wokół hali powstały dodatkowe trzy kameralne biurowce,  które przesłoniły ściany szczytowe sąsiednich kamienic. Otrzymały one prosty wystrój zewnętrzny w formie betonowego, powtarzalnego rastra. Stanowią uporządkowane i klarowne tło dla samej hali, która tylko zyskała na tym nowym sąsiedztwie. Odtąd prezentuje się jak perła w koronie.

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_009.jpg

Multipor_Warszawa_Hala_Koszyki_013.jpg

###

Xella Polska sp. z o.o. jest liderem energooszczędnych rozwiązań w budownictwie. Producent markowych wyrobów z betonu komórkowego Ytong, bloków wapienno-piaskowych Silka oraz mineralnych płyt izolacyjnych Multipor. System Ytong Silka Multipor pozwala wybudować ciepły i energooszczędny dom od piwnicy aż po dach.

Ytong i Silka to innowacyjne systemy budowlane o wysokich parametrach cieplnych i wytrzymałościowych, które pozwalają szybko i sprawnie wznosić budynki o różnym przeznaczeniu: od domów jedno- i wielorodzinnych, po wielkoskalowe obiekty przemysłowe i komercyjne.

Ytong Energo i Ytong Energo+ to jedne z nielicznych materiałów na rynku, które pozwalają wznosić jednowarstwowe ściany spełniające najwyższe wymagania termiczne. Odmiany o grubości 48 cm odpowiadają nawet na kryteria stawiane dziś budownictwu energooszczędnemu.

W ofercie znajduje się również system ociepleń Multipor, który można bezpiecznie stosować od wewnętrznej strony ścian, co ma znaczenie w przypadku termomodernizacji zabytkowych obiektów. Najwyższa ognioodporność płyt Multipor powoduje, że są również przeznaczone do ocieplenia stropów w parkingach podziemnych obiektów publicznych (np. stadionów, biurowców, centrów handlowych).

Xella Polska zatrudnia około 650 osób w całym kraju, dysponuje 12 nowoczesnymi zakładami produkcyjnymi. Firma ma długą i pełną sukcesów historię – w 2015 roku minęło 20 lat obecności w Polsce marki Ytong.


Więcej informacji w serwisach: www.ytong-silka.pl, www.budowane.pl, www.ZdrowaBudowa.pl, www.akademiamurowania.pl, www.ocieplenieodwewnatrz.pl

Liczba komentarzy: 0

Podobne wpisy

Komentowanie dla tego wpisu zostało wyłączone